Tersine Dünya Devlet Tiyatrolarında

Oyunda ‘kadınlarla erkeklerin rolleri değiş tokuş ettiği bir dünya nasıl olurdu“ sorusuna cevap veriliyor.

“Bıyığını süpürge etsen de kadın milletine yaranamazsın. Çıkar karşına der ki ‘saçı kısa olanın aklı da kısa olur“. Elinin hamuruyla kadınların işine karışmakla suçlanırsın sonra. Karşı çıkmaya yeltenirsen dayağı yer oturursun.”

Kadın erkek ilişkilerinin bu noktaya evrilmesinin mümkünatı yok gibi değil mi? Mümkün olmasın da zaten. Yanlışı yanlışla düzeltmek yeterince yanlışlığın olduğu dünyada en son isteyeceğimiz şey. Fakat biraz empati de hiç fena olmaz. Erkekler çamaşırdan bulaşıktan başını kaldıramasa, karıları eve geç gelse de sabırla beklemeye devam etse hatta ‘Allah kimsenin başına göstermesin“ diyelim ama bir de geneleve düşse hayat nasıl olurdu? Bu soruyu yıllar önce Orhan Kemal sormuş ve cevabını da ‘Tersine Dünya“ romanında vermiş. Defalarca tiyatroya uyarlanan, bir kez de sinemada izlediğimiz Tersine Dünya, bu kez İstanbul Devlet Tiyatroları tarafından sahneleniyor.

Geçtiğimiz salı günü Cevahir Sahnesi“nde galası yapılan Tersine Dünya, Bitirim Leyla“nın (Özlem Güveli Türker) mahalleye nara atarak dalmasıyla başlıyor. Nara atan Bitirim Leyla olunca evde onu bekleyen kişi de saf mazbut ev erkeği Süleyman“dan başkası değil tabii. Oyunda rollerin değişimi Bitirim Leyla-Süleyman ve kısmen de Sarı Leman ve Palabıyık Hasan çiftleri üzerinden gösterilse de toplumsal değişimlerin usta yazarı Orhan Kemal yan karakterleri de es geçmiyor. Böylece oyun salt kadın-erkek ilişkilerini konu alan bir yapıdan çıkıp fakirlik, çaresizlik, yokluk, varlık gibi toplumsal konulara ışık tutan bir yapıya bürünüyor.

Absürt konuya abartılı karakterler

Tersine Dünya absürt bir konuya sahip olması dolayısıyla abartı karakterlere açık bir oyun. Elif Erdal“ın yönettiği oyunda da haliyle abartılı karakterler mevcut. Hemen her Tersine Dünya temsilinde kadınların erkeksi, erkeklerin kadınsı karakterlere bürünmesi klişesi ise bu oyunda çok keskin değil. Ancak seyirciyi güldürmek adına bazı karakterlerin fazla karikatürize edilmiş. Ve bu durum seyirciyi oyunda tutmayı zorlaştırıyor. Bitirim Leyla“yı canlandıran Özlem Türker ve Palabıyık Hasan rolündeki Fikret Urucu“nun performansları diğer oyuncuların bir parça önünde. Çizgilerle oluşturulan karikatür şeklinde dekor ise klasik oyuna modern ve rahat bir hava katmış.

Artılarıyla eksileriyle Tersine Dünya mizahi bir oyun. Ve normal şartlarda sinirlenip üzüldüğümüz cinsiyetler arası problemlere roller değişince nasıl oluyor da bu kadar gülebildiğimiz koca bir soru işareti. Gerçek olmayacağına emin olmanın rahatlığı ile mi, bir şeylerin korkusunu karşı cinsin de yaşama ihtimaline içten içe seviniyor olmamız ile mi açıklayabiliriz bu durumu? Alın size cevabı zor bir soru!